Wateroverlast in het noorden (Foto: Alterra)

Wateroverlast noorden was te voorkomen: In Noord-Nederland was in januari sprake van ernstige wateroverlast met de evacuatie van bewoners tot gevolg. Een van de problemen was dat het overtollige water nauwelijks geloosd kon worden vanwege de harde wind en de hoge waterstand in de Waddenzee. Had dit probleem voorkomen kunnen worden? ‘Jawel’, zeggen Erik Querner en Cees Kwakernaak, waterspecialisten bij Alterra, onderdeel van Wageningen UR, ‘als je de problemen bij de bron aanpakt.’

Bergingsgebieden

Na de wateroverlast van 1998 werden bergingsgebieden aangelegd. Hiermee zouden extreem hoge waterstanden kunnen worden verlaagd. In januari van dit jaar hebben de noordelijke waterschappen voor het eerst met succes van deze gebieden gebruik gemaakt. Maar het is slimmer om het probleem bij de bron aan te pakken door water bovenstrooms vast te houden. Alterra-onderzoeker Erik Querner: ‘Je kunt de afvoer van een beek bovenstrooms begrenzen door de aanleg van bijvoorbeeld een duiker of een stuw met een beperkte opening. Water stroomt er dan door tot een zeker maximum, daarboven wordt het tegengehouden. Zo kun je snel en flexibel water tijdelijk vasthouden om problemen benedenstrooms te voorkomen.’

Reductie piekafvoer

Beperkte inundaties bovenstrooms kunnen de overstroming of evacuatie van een polder met bewoning benedenstrooms voorkomen. Uit berekeningen voor de situatie in november 1998 bleek dat met dergelijke stuwen in drie bovenlopen van beken meer dan 3 miljoen kubieke meter water tijdelijk kon worden vastgehouden. Dat leverde een reductie in de piekafvoer van die beken op van zo’n 50 procent. Alterra-onderzoeker Cees Kwakernaak: ‘Door klimaatverandering zal de situatie die nu uitzonderlijk was vaker voorkomen. Het verdient dan ook grote aanbeveling om te verkennen hoe en waar we zoveel mogelijk water in de bovenlopen van beken kunnen vasthouden en hoe effectief dit zal bijdragen aan een structurele vermindering van de hoogwaterproblematiek in het noorden.’

Lees meer:

1. Risico wateroverlast voorbij
2. Buffer tegen wateroverlast Nederland en België
3. Waterschade bij hevige regenbuien voorkomen met riool in de sloot
4. wateroverlast steden