Waterschappen hebben storm doorstaan, Bericht van de waterschappen, update 6 januari

De hele nacht hebben diverse waterschappen doorgewerkt om de wateroverlast in de regio te beperken. Op vele plekken is de hele nacht extra dijkbewaking actief geweest. Door de hoge stand van de zee en de richting van de wind, kunnen diverse waterschappen het overtollige water nog niet kwijt op zee, waardoor het waterpeil hoog staat. Dit zet de dijken onder druk, met name in het Noorden vraagt dit om extra maatregelen op enkele plekken. Naar verwachting kan er vrijdagmiddag weer gespuid worden naar zee, wat het regionale waterpeil zal doen zakken. In de kustgebieden hebben de zeeweringen de weersomstandigheden goed doorstaan. Diverse waterschappen hebben ondersteuning aangeboden aan buurwaterschappen door medewerkers beschikbaar te stellen.

Berichten van de waterschappen

Noorderzijlvest

 Vrijdagochtend 6 januari heeft het Regionaal Beleidsteam het besluit genomen om een gefaseerde noodevacuatie op te starten voor de dorpen Woltersum, Wittewierum en delen van Ten Boer en Ten Post. Het gaat om een niet vrijblijvende evacuatie.

 Reden voor de evacuatie is een zeer acuut probleem met een dijk langs het Eemskanaal. Deze dijk zou het kunnen begeven, waardoor een gebied van enkele honderden hectare binnen enkele uren onder water kan komen te staan. De waterstanden kunnen uiteindelijk oplopen tot 1,5 meter. De kans hierop is klein, maar de gevolgen kunnen erg groot zijn. Medewerkers van waterschap, brandweer en defensie zullen alles in het werk stellen om een dijkdoorbraak te voorkomen.

Op dit moment wordt de alarmering van de bewoners voorbereid. Het gaat in totaal om ongeveer 800 inwoners. De evacuatie wordt uitgevoerd door politie en defensie. Inwoners worden verzocht om naar familie of vrienden te gaan. Als dat niet mogelijk is, is er opvang geregeld in sporthal De Tiggelhal in Ten Boer en sportcentrum Zernike in Groningen.

Yvonne van Mastrigt, voorzitter van het Regionaal Beleidsteam: “Ik realiseer me dat dit een ingrijpend besluit is, met vergaande gevolgen. Echter in het belang van de veiligheid van in eerste instantie mens en ook dier, ben ik genoodzaakt dit besluit te nemen. Ik reken op de medewerking van alle betrokkenen. We zullen alles in het werk stellen om deze evacuatie zo snel en spoedig mogelijk te laten verlopen. Ook zullen we ons uiterste best om iedereen zo goed mogelijk te helpen en te informeren, onder meer via RTV Noord.”

Hunze en Aa’s

 De situatie in de polder Tolberterpetten lijkt, voor zover we nu kunnen vaststellen, gestabiliseerd. De kans op een doorbraak van de dijk is minder waarschijnlijk geworden. De dreiging is echter nog niet geweken. Het advies aan de bewoners om vrijwillig hun huizen te verlaten, blijft van kracht. Vrijdag 6 januari rond 04.00 uur wordt de hoogste waterstand verwacht. Het waterschap verwacht dat het water binnen de kades blijft. De bergboezem Peizermade is ingezet. Dit gebied is speciaal ingericht om overtollig water tijdelijk in op te slaan. Hierdoor is het waterpeil gezakt. Verder liggen er zandzakken bij de Mensumaweg.

Vanwege de hoge waterstanden werd rekening gehouden met het overspoelen van de dijk of met een dijkdoorbraak bij de polder Tolberterpetten. Deze polder ligt in de gemeenten Grootegast, Leek, Marum en Zuidhorn. In dit gebied zijn 33 woningen en 12 boerderijen, waaronder een aantal melkveebedrijven. In totaal gaat het om 85 bewoners. Politiemensen hebben hen donderdagochtend geadviseerd om het gebied uit voorzorg te verlaten. Het gaat om een vrijwillige evacuatie van onder andere een aantal veehouderijen. De eigenaren van deze bedrijven worden door de hulpverleningsdiensten zo goed mogelijk geholpen om hun vee in veiligheid te brengen. Voor bewoners was opvang geregeld: een hotel in de stad Groningen. Enkele inwoners hebben gehoor gegeven aan de oproep om het gebied vrijwillig te verlaten. Het merendeel van de inwoners, inclusief de eigenaren van de melkveebedrijven, hebben uit eigen beweging besloten in het gebied te blijven en af te wachten. Een familie heeft zijn intrek genomen in het hotel in de stad Groningen.

Ook bij het Lauwersmeer worden erg hoge waterstanden verwacht. De verwachting is dat daar de hoogste waterstand om vrijdag 6 januari rond 12.00 uur wordt bereikt. Ook daar is de verwachting dat het water binnen de kades blijft. Het waterschap loost overtollig water op de Waddenzee. Naar verwachting kan voor het eerst weer vanaf vrijdagmiddag worden geloosd. Dit is alleen mogelijk als het waterpeil in de Waddenzee bij eb lager is dan het waterpeil in het Lauwersmeer. Daarnaast zijn er zandzakken langs de Strandweg geplaatst.

In de provincie Groningen is in korte tijd veel regen gevallen. Daardoor zijn er zeer hoge waterstanden. De waterschappen Noorderzijlvest en Hunze en Aa’s hebben al meerdere waterbergingsgebieden vol laten stromen. Ondanks dat daalt de waterstand vooralsnog onvoldoende. De waterschappen kunnen het water niet meer afvoeren door de slechte weersomstandigheden. Er wordt een 24-uurbewaking uitgevoerd.

Wetterskip Fryslan

De sluizen bij Soestpolder bij Burgum en Eiland Oost in Grou zijn sinds 5 januari 15.00 uur  open om het water uit de Friese boezem de polders in te laten lopen. Deze polders zijn ingericht als retentiegebied, om bij extreme wateroverlast water te kunnen bergen. Dit is nodig om het waterpeil op de Friese boezem onder controle te houden en zodoende overstromingen te houden. De plaatsen in de provincie waar de komende uren mogelijk problemen ontstaan zijn Aldeboarn, Kollummer Outzijl, De Byrd en de Lyte. In De Lyte is inmiddels een vrijwillige evacuatie op gang gekomen. De komende 48 uur wordt er 8 tot 10 millimeter neerslag verwacht. Het waterpeil in de Friese boezem zal oplopen tot 0,25 meter onder NAP. Het huidig waterpeil op de Friese boezem is 0,33 meter onder NAP. Het normale streefpeil op de Friese boezem is 0,51 meter onder NAP.

Wetterskip Fryslân inventariseert op dit moment de mogelijkheden voor alternatieve berging van water in de polders. Mocht het noodzakelijk zijn, dan verwacht het waterschap in totaal 10 miljoen kubieke meter water in alternatieve waterberging te kunnen opvangen. Vanwege de te verwachte hoge zeewaterstand is er donderdagmiddag dijkbewaking ingesteld op alle 5 dijkposten Ternaard, Ferwerd, Ropta, Zurich en Sint Jacobyparochie van Wetterskip Fryslân. Twee personen surveilleren per dijkpost en 1 wetterskipper bemand de dijkpost. De verwachting is dat het zeewater zal stijgen tot 3 meter boven NAP. De deur in de keermuur in Harlingen wordt gesloten bij een zeewaterpeil van 2.70 meter boven NAP. De Tjerk Hiddesluis in Harlingen is gesloten. Ook zijn de schuiven van de gemalen bij Ropta en Zwarte Haan zijn gesloten.

Groot Salland

 Waterschap Groot Salland, de gemeente Kampen en de operationele diensten zijn momenteel extra waakzaam in verband met hoog water. De aandacht gaat met name uit naar de laaggelegen Willem Meijerpolder en Mandjeswaard. De waterstand is hier op dit moment (21.30 uur) 70 cm boven NAP. De dijken liggen op een hoogte van 100 tot 150 cm boven NAP. Door een combinatie van hoge waterafvoeren vanuit de Overijsselse Vecht in het Zwarte Water en daarvandaan in het Zwarte Meer én harde noordwestenwind hoopt het water zich op. Daarnaast sloot eerder vandaag de Balgstuw om het achterliggende gebied te beschermen tegen opstuwend water vanuit het IJsselmeer en Ketelmeer. Inmiddels is de Balgstuw weer naar beneden. Sinds 19.30 uur donderdagavond heeft het Waterschap Groot Salland zo’n 60 dijkwachters ingezet om de dijken rond het Kampereiland te controleren op beschadigingen aan de grasmat.

Ook wordt de algemene conditie van de dijken scherp in de gaten gehouden. Er is op dit moment geen sprake van acute dreiging, de waterstanden worden nauwlettend in de gaten gehouden. Voorlopig adviseert de gemeente de website van de gemeente Kampen in de gaten te houden. De bewoners van het gebied zijn geïnformeerd per brief. De gemeente Kampen heeft een publieksnummer ingesteld: (038) 339 4153. De gemeente Kampen beraadt zich momenteel op eventueel te nemen maatregelen, mocht dit noodzakelijk worden.

In het noorden van het gebied (Rouveen, Nieuwleusen, Staphorst) draaien de gemalen Galgenrak en Streukelerzijl volop. De sloten zitten vol, op sommige plaatsen staat het water 40 tot 50 cm boven het zomerpeil. Op veel plaatsen staan plassen water op het land. Hier en daar stroomt water richting waterbergingen. Ook bij Kampereiland, Mastenbroek en Genemuiden worden de waterpeilen in de gaten gehouden en werken de gemalen volop. Verder wordt in de Willem Meijerpolder en de Mandjeswaard op een klein deel van een dijk bekramming aangebracht. Bekrammen van een dijk houdt in dat de dijk wordt bekleed met een ‘geotextiel’, een kunststof doek. Dit doek wordt bevestigd met stalen pennen of ‘krammen’. In het zuiden van het gebied (Zwolle, Raalte, Deventer) is de situatie beheersbaar. In het gebied de Raarhoek en rond Wesepe lopen langzaam de waterbergingen vol. Ook is een aantal kleine waterbergingen bij Dalmsholte in gebruik om water tijdelijk te kunnen parkeren en gecontroleerd te kunnen afvoeren richting het Overijssels Kanaal. Met waterbergingen wordt ruimte voor water benut waardoor niet al het water naar lager gelegen gebieden stroomt en daar wateroverlast veroorzaakt.In de Overijsselse Vecht heeft het waterschap de kleppen van de stuwen Vilsteren en Vechterweerd (bij Dalfsen) plat gelegd om het rivierwater te kunnen afvoeren.  De situatie is beheersbaar en niet extreem. In Zwolle worden donderdag 5 januari aan het einde van de middag drie coupures langs het Zwarte Water gesloten, ter hoogte van de Blaloweg. Een coupure is een onderbreking in een waterkering, bijvoorbeeld door een straat. Aan de zijkanten van de coupure zijn kleine muurtjes aangebracht, zodat de onderbreking in de waterkering kan worden gesloten met balken.

Hollandse Delta

Update 6 januari 06.00 uur: Het waterschap is de hele nacht actief geweest. Met name op de eilanden Voorne-Putten, Goeree-Overflakkee en Hoeksche Waard zijn de dijken regelmatig geïnspecteerd. Naast de eerdere berichtgeving, zijn er geen bijzondere zaken te melden. Begin van de ochtend bekijkt het waterschap of de beperkte dijkbewaking moet worden doorgezet of dat deze kan worden opgeheven.

Update 6 januari 02.30 uur: De werkzaamheden aan de Schuddebeursedijk in Hekelingen zijn afgerond. De situatie bleek achteraf mee te vallen en het is niet nodig geweest om ook daadwerkelijk textieldoek en zandzakken aan te brengen.

Update 6 januari 00.00 uur: Het waterschap werkt momenteel aan de Schuddebeursedijk in Hekelingen (ter hoogte van het gemaal De Volharding) aan de dijk. Laat op de avond is hier bij dijkinspectie zandmeevoerende wel geconstateerd. Dit betekent dat er water aan de binnenkant van de dijk in de sloot omhoog borrelt en zand mee voert. De maatregelen bestaan onder meer uit het aanbrengen van textieldoek en zandzakken aan de binnenkant van de dijk.

Lees meer:

1. Vrijwillige evacuatie Groningen
2. Lobith ruim een meter onder januarirecord 2011
3. Storm van eens per twee jaar
4. Unie van Waterschappen landelijk bulletin